Eductor เทียบกับ อีเจกเตอร์ Ejector
Eductor ใช้ของเหลว (เช่น น้ำ) เป็นตัวขับเคลื่อนเพื่อสูบและระบายของเหลวอีกชนิดหรือกากตะกอนออก ส่วนอีเจกเตอร์มักใช้ก๊าซหรือไอน้ำเพื่อสร้างสุญญากาศหรือเคลื่อนย้ายก๊าซ
อุปกรณ์ทั้งสองทำงานบนหลักการพื้นฐานเดียวกัน คือปรากฏการณ์เวนทูรี (Venturi effect) หรือหลักการของแบร์นูลลี (Bernoulli’s principle) โดยของไหลขับเคลื่อน (motive fluid) ที่มีความเร็วสูงจะไหลผ่านหัวฉีด (nozzle) ทำให้เกิดบริเวณความดันต่ำที่ดูดของไหลอีกชนิดเข้ามา อย่างไรก็ตาม ทั้งสองมีความแตกต่างกันในด้านของไหลที่ใช้ การออกแบบ และการใช้งาน
ทั้งสองอุปกรณ์เป็นเครื่องมือสร้างแรงดูดสุญญากาศโดยไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนที่ อาศัยหลักการของไหลความเร็วสูงผ่านหัวฉีดแบบลู่เข้า (Converging Nozzle) เพื่อสร้างแรงดันต่ำที่จุดดูด
หลักการทำงาน
1. เอดักเตอร์ (Eductor): ใช้ของไหลขับเคลื่อน (Motive Fluid) ซึ่งมักเป็นน้ำหรือไอน้ำจากปั๊ม เพื่อสร้างแรงดูดจากถังหรือพื้นที่ปิด แล้วปล่อยของผสมออกทางท่อระบาย
2. อีเจกเตอร์ (Ejector): ใช้ไอน้ำ ก๊าซ หรือของเหลวความเร็วสูงจากท่อจ่าย เพื่อดูดไอหรือก๊าซจากระบบ แล้วปล่อยของผสมออกทางท่อระบาย
3. ข้อดีร่วมกัน: โครงสร้างเรียบง่าย ไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนที่ ทนทาน บำรุงรักษาง่าย และรองรับของไหลได้หลายชนิด
รายละเอียดเพิ่มเติม
เอดักเตอร์ และ อีเจกเตอร์ ใช้เป็นปั๊มดูดชนิดหนึ่ง เรียกว่าเจทปั๊ม (Jet pump)
เอดักเตอร์นิยมใช้ในงานสูบระบายน้ำในถังเรือ (Bilge/Tank Dewatering) และการระบายอากาศ ส่วนอีเจกเตอร์นิยมใช้ในระบบสุญญากาศของคอนเดนเซอร์ ระบบทำความเย็นและปรับอากาศ และการดึงไอกลับคืนจากถัง ความแตกต่างหลักคือของไหลขับเคลื่อนที่ใช้และอุณหภูมิที่รองรับได้
ความแตกต่างหลัก
- ของไหลขับเคลื่อน (Motive Fluid)
- อีดักเตอร์: ใช้ของเหลว เช่น น้ำหรือของเหลวอื่น ๆ
- อีเจกเตอร์: ใช้ก๊าซหรือไอ ซึ่งส่วนใหญ่คือไอน้ำหรืออากาศอัด (แม้ในบางกรณีจะใช้ของเหลวความดันสูง)
- หน้าที่หลัก
- อีดักเตอร์: ออกแบบมาเพื่อระบายหรือถ่ายเทของเหลว สลัดจ์ หรือน้ำท้องเรือ (bilge water) ออกจากระบบหรือถัง
- อีเจกเตอร์: ออกแบบมาเพื่อดูดอากาศออกจากภาชนะ กำจัดไอ หรือรักษาสุญญากาศลึกในระบบ (เช่น ในคอนเดนเซอร์)
- การออกแบบและความเร็ว
- อีดักเตอร์: มีคอ (throat) สั้นกว่า และความเร็วภายในต่ำกว่า (มักต่ำกว่า 10 ฟุต/วินาที) เพื่อรองรับปริมาณของเหลว
- อีเจกเตอร์: มีคอยาวกว่า และความเร็วสูงกว่า ซึ่งอาจเข้าใกล้ Mach 1 เพื่ออัดก๊าซ
- การใช้งานทั่วไป
- อีดักเตอร์: การระบายน้ำท้องเรือ การดูดน้ำอับเฉา (ballast) ออกจากถัง และการผสมสารเคมีเหลว
- อีเจกเตอร์: การสร้างสุญญากาศในกระบวนการผลิต การล่อน้ำ (priming) ปั๊มขนาดใหญ่ และการกำจัดอากาศหรือก๊าซที่ไม่ควบแน่นออกจากคอนเดนเซอร์
ข้อดีร่วมกันของทั้งสองชนิดคือไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนไหว จึงมีความน่าเชื่อถือสูงและแทบไม่ต้องบำรุงรักษา ทั้งในงานอุตสาหกรรมและงานเรือ
