โบลเวอร์

Blower

โบลเวอร์Blower)เป็นเครื่องอัดอากาศชนิดหนึ่ง ทำหน้าที่เคลื่อนย้ายอากาศหรือแก๊สในปริมาณมากด้วยอัตราไหลสูง แต่มีอัตราส่วนความดัน (Compression ratio) ค่อนข้างต่ำถึงปานกลาง นิยมใช้ในงานระบายอากาศ เผาไหม้ ทำความเย็น อบแห้ง ฟลูอิไดเซชัน และลำเลียงด้วยลม

หลักการทำงาน

ใบพัดของโบลเวอร์ (Impeller) หมุนด้วยความเร็วสูง (High speed) ภายในตัวเรือน (Casing) แก๊สจะเข้าทางช่องดูด (Inlet) ที่จุดศูนย์กลาง ถูกใบพัดเหวี่ยงออกไป ตามทิศทางและความเร็วที่เปลี่ยนไป จากนั้นความเร็วในปริมาตรจะถูกแปลงเป็นแรงดันก่อนไหลออก (Outlet) ทางช่องปล่อย

โครงสร้างภายใน (Cutaway View of Centrifugal Blower)

• Inlet (Suction) และ Outlet (Discharge) ช่องทางดูดและปล่อยอากาศ
• Impeller และ Impeller Blades ใบพัดหมุนเหวี่ยงอากาศออกด้วยความเร็วสูง
• Casing (Scroll/Volute) ตัวเรือนรูปหอยโข่งที่รวบรวมและนำอากาศออกทางช่องปล่อย
• Diffuser (if provided) ช่วยแปลงความเร็วอากาศเป็นแรงดัน
• Shaft และ Bearings (Inboard/Outboard) เพลาและตลับลูกปืนรองรับการหมุน
• Shaft Seal ซีลกันการรั่วไหลตามแนวเพลา
• Coupling (to Driver), Base Frame และ Motor (Driver) ข้อต่อ ฐานเครื่อง และมอเตอร์ขับเคลื่อน

ชนิดของโบลเวอร์ แบ่งเป็น 3 แบบ คือ

• Centrifugal Blower อัตราไหลสูง แรงดันต่ำถึงปานกลาง ใช้งานทั่วไปมากที่สุด
• Positive Displacement Blower (Roots/Lobe) อัตราไหลคงที่ แรงดันต่ำ ไม่มีการหล่อลื่นในห้องอัด
• Axial Blower แรงดันต่ำมาก อัตราไหลสูงมาก ขนาดกะทัดรัด ใช้ในงานระบายอากาศ/หอทำความเย็น

Blower ทั้ง 3 แบบ แบ่งเป็น 12 ชนิดตามความเหมะสมแก่การใช้งาน

1. Centrifugal Blower (โบลเวอร์แบบแรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลาง) มี Volute Casing, Impeller, Bearing Housing
2. Axial Flow Blower (โบลเวอร์แบบไหลตามแนวแกน) มี Fan Blade, Inlet Cone, Outlet Guide Vanes
3. Roots Blower (โบลเวอร์แบบรูทส์) มี Roots Rotors, Timing Gear
4. Screw Blower (โบลเวอร์แบบสกรู) มี Screw Rotors, Safety Valve
5. Lobe Blower (โบลเวอร์แบบโลบ) มี Lobe Rotors, Pressure Relief Valve
6. Vane Blower (โบลเวอร์แบบใบพัด) มี Adjustable Vanes, Rotor
7. Side Channel Blower (โบลเวอร์แบบไซด์แชนแนล) มี Impeller, Side Channel
8. Turbo Blower (เทอร์โบโบลเวอร์) มี Compressor Wheel, Bearing Housing
9. Diaphragm Blower (โบลเวอร์แบบไดอะแฟรม) มี Check Valve, Diaphragm, Connecting Rod
10. Multistage Centrifugal Blower (โบลเวอร์แรงเหวี่ยงหลายขั้น) มี Stage Casing, Impeller หลายชั้น
11. Regenerative Blower (โบลเวอร์แบบรีเจนเนอเรทีฟ) มี Regenerative Impeller
12. Jet Ejector (Air Ejector) (เครื่องดูดอากาศแบบเจ็ต) มี Nozzle, Mixing Chamber, Diffuser

ส่วนประกอบที่สำคัญ

• Casing (Volute) นำอากาศจากทางเข้าไปยังทางออกอย่างราบเรียบ ลดการสูญเสียแรงดัน
• Rotor, Shaft & Bearings ส่งกำลังจากมอเตอร์ไปยังใบพัด รองรับและควบคุมการหมุนของเพลา
• Sealing Arrangement ป้องกันการรั่วไหลของแก๊สตามแนวเพลา
• Coupling & Drive เชื่อมต่อเพลามอเตอร์กับเพลาโบลเวอร์ รองรับการสั่นสะเทือนและการไม่ตรงแนวเล็กน้อย
• Base Frame รองรับทั้งชุดเครื่อง (มอเตอร์และโบลเวอร์) และรักษาแนวศูนย์กลาง

สมรรถนะและพารามิเตอร์ควบคุมที่สำคัญ

• Flow Rate (Q) อัตราการไหลของอากาศจริง เช่น ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง
• Pressure (P) – แรงดันขาออกที่ต้องการ
• Power (P) กำลังของเพลาที่ต้องใช้
• Efficiency (η) ประสิทธิภาพของเครื่อง คำนวณจากงานที่ได้เทียบกับพลังงานที่ป้อนเข้า
• Specific Speed (Ns) ค่าที่ใช้เลือกชนิดของโบลเวอร์ให้เหมาะกับงาน
• Sound Level ระดับเสียงขณะทำงาน

การใช้งาน

• หม้อไอน้ำ (Boiler Combustion Air), ระบบระบายอากาศ/HVAC, ระบบลำเลียงด้วยลม (Pneumatic Conveying)
• ระบบทำความเย็นอุปกรณ์ (Cooling of Equipment), บำบัดน้ำเสีย (Wastewater Aeration)
• ระบบฟลูอิไดซ์เบด (Fluidized Bed Systems), ระบบรวบรวมฝุ่นและอบแห้ง (Dust Collection & Drying)

ข้อควรรู้และการเลือกใช้งาน

• ควรใช้งานภายในช่วงอัตราการไหลและความดันที่แนะนำ หลีกเลี่ยงการทำงานที่ปิดวาล์ว (หรี่) หรืออัตราไหลต่ำมาก
• ควรตรวจสอบความสั่นสะเทือน อุณหภูมิ และเสียงเป็นประจำ
• ควรเปลี่ยนหรือทำความสะอาดไส้กรองอากาศตามกำหนด
• การเลือกใช้ควรพิจารณาอัตราไหลและแรงดันที่ต้องการ ชนิดของแก๊ส (สะอาด/มีฝุ่น/กัดกร่อน) อุณหภูมิและความชื้นในการทำงาน ประสิทธิภาพ ระดับเสียง และความพร้อมของอะไหล่และบริการ