การเลือกปั๊มอย่างง่ายๆ

Pump selection

การเลือกปั๊มโดยพิจารณาให้ค่าเฮด (Rated Head) ของปั๊ม คือมองเฉพาะความต่างระดับของความสูงของระบบ (Static Height Difference หรือ Static Head) ถือเป็นความผิดพลาดในการกำหนดขนาดปั๊ม (Pump Sizing) ที่พบได้บ่อยที่สุด และก่อให้เกิดต้นทุนสูงที่สุดในงานวิศวกรรมระบบของไหล

การเลือกปั๊มจะต้องเลือกกราฟสมรรถนะของปั๊ม โดยจะต้องเลือกให้ปั๊มทำงานปรกติที่บริเวณใกล้จุด BEP มากที่สุด

โดยมีการคิดผลของแฟคเตอร์ต่างๆ ทีมีผลต่อการทำงานของปั๊มทั้งหมด เช่น NPSH, ความต้านทานของระบบท่อม ขนาดของใบพัด เป็นต้น

การคำนวนค่าเฮด (Head)

ไม่ควรเลือกปั๊มโดยดูเฉพาะ Static Head เพราะในความเป็นจริง ปั๊มต้องเอาชนะแรงต้านอื่น ๆ อีกหลายส่วน เช่น

• Static Head (ความสูงต่างระดับของของเหลว)
• Friction Loss (การสูญเสียแรงดันจากแรงเสียดทานในท่อและอุปกรณ์)
• Pressure Difference ระหว่างต้นทางและปลายทาง (ถ้ามี)
• Flow Rate ที่ต้องการใช้งาน

ดังนั้น การเลือกปั๊มที่ถูกต้องควรคำนวณจาก Total Dynamic Head (TDH) หรือ เฮดรวมของระบบ ไม่ใช่ดูเฉพาะความสูงต่างระดับ (Static Head) เพียงอย่างเดียว

การเลือกปั๊มโดยใช้เฉพาะ Static Head อาจทำให้เกิดปัญหา เช่น

• เลือกปั๊มขนาดเล็กเกินไป ทำให้ไม่สามารถจ่ายอัตราการไหลตามต้องการ
• เลือกปั๊มขนาดใหญ่เกินไป ทำให้สิ้นเปลืองพลังงาน
• ปั๊มทำงานห่างจาก Best Efficiency Point (BEP) ส่งผลให้เกิดการสั่นสะเทือน การสึกหรอ และอายุการใช้งานสั้นลง
• เพิ่มต้นทุนทั้งค่าพลังงาน ค่าซ่อมบำรุง และค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งาน (Life Cycle Cost)

สรุป

การเลือกปั๊มจาก Static Head เพียงอย่างเดียวเป็นข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อยและมีค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นสูงที่สุด เพราะการเลือกปั๊มที่เหมาะสมควรอ้างอิง เส้นโค้งสมรรถนะของปั๊ม (Pump Performance Curve) ร่วมกับ System Curve เพื่อให้ปั๊มทำงานใกล้จุด Best Efficiency Point (BEP) มากที่สุด.