Boiler Steam Drum

รูปแสดงโครงสร้างของโรงไฟฟ้า

ถังพักไอน้ำของหม้อไอน้ำ

Steam Drum หรือ ถังพักและแยกไอน้ำ เป็นภาชนะรับความดันรูปทรงกระบอกมาตรฐาน ซึ่งติดตั้งอยู่บริเวณด้านบนของ หม้อไอน้ำแบบท่อน้ำ (Water-Tube Boiler) โดยทำหน้าที่เป็น ตัวแยกเฟส (Phase Separator) เพื่อแยกน้ำออกจากส่วนผสมของน้ำและไอน้ำ ทำหน้าที่เก็บไอน้ำอิ่มตัว (Saturated Steam) เป็นตัวช่วยรักษาสมดุลทางความร้อน และเป็นตำแหน่งหลักสำหรับการควบคุมและปรับปรุงคุณภาพน้ำในหม้อไอน้ำ

หน้าที่หลัก

1. การแยกเฟส (Phase Separation) แยกไอน้ำออกจากส่วนผสมของน้ำและไอน้ำที่ไหลขึ้นมาจาก ท่อไรเซอร์ (Riser Tubes) โดยใช้ชุดอุปกรณ์แยกภายใน เช่น แผ่นดักไอน้ำ (Scrubbers) หรือ ไซโคลน (Cyclones)

2. การจ่ายไอน้ำ (Steam Supply) จ่าย ไอน้ำอิ่มตัวที่สะอาดและแห้ง (Clean, Dry, Saturated Steam) ไปยังอุปกรณ์ปลายทาง เช่น เครื่องทำไอน้ำร้อนยวดยิ่ง (Superheater) หรือ กังหันไอน้ำ (Steam Turbine) เพื่อป้องกันความเสียหายจากน้ำหรือการพาน้ำติดไปกับไอน้ำ (Carryover)

3. ถังสำรองน้ำ (Water Reservoir) รักษาปริมาณน้ำสำรองภายในถัง เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของโหลดในช่วงเวลาสั้น ๆ และช่วยให้การไหลเวียนของน้ำตามธรรมชาติ (Natural Circulation) ผ่าน ท่อดาวน์คอมเมอร์ (Downcomer Tubes) สามารถดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่อง

4. การปรับปรุงและควบคุมคุณภาพน้ำ (Water Treatment) เป็นจุดสำหรับเติมสารเคมีลงในน้ำหม้อไอน้ำ รวมถึงรองรับการ ระบายน้ำทิ้ง (Blowdown) แบบต่อเนื่องหรือเป็นช่วง ๆ เพื่อควบคุม ของแข็งที่ละลายอยู่ทั้งหมด (Total Dissolved Solids: TDS) และสิ่งเจือปนต่าง ๆ

หลักการทำงาน

Boiler Steam Drum

1. น้ำจะได้รับความร้อนภายในท่อของหม้อไอน้ำ ทำให้น้ำบางส่วนเปลี่ยนสถานะกลายเป็นไอน้ำ

2. เนื่องจากไอน้ำมีความหนาแน่นต่ำกว่าน้ำ ส่วนผสมของน้ำและไอน้ำจึงลอยตัวขึ้นไปยัง Steam Drum ที่อยู่ด้านบน

3. แผ่นกั้นภายในถัง (Baffles) และอุปกรณ์แยกไอน้ำ (Separators) จะช่วยดักจับหยดน้ำ ทำให้ไอน้ำที่แห้งสามารถไหลออกทางด้านบนของถังได้

ส่วนประกอบหลักของ Steam Drum ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำคัญในระบบหม้อไอน้ำ (Boiler)

  • Steam Drum – จัดเก็บและแยกไอน้ำออกจากน้ำ รักษาคุณภาพไอน้ำ
  • Steam Outlet – ทางออกของไอน้ำอิ่มตัวไปยัง Superheater หรือสายส่งไอน้ำหลัก
  • Feed Water Inlet – ทางเข้าของน้ำป้อนที่ผ่านการอุ่นจาก Economizer
  • Mud Drum Outlet (Downcomer) – ท่อส่งน้ำลงไปยัง Mud Drum เพื่อหมุนเวียนเข้าท่อของเตา
  • Safety Valve – ระบายความดันส่วนเกินเพื่อป้องกันอันตรายต่อถังและหม้อไอน้ำ
  • Pressure Gauge – แสดงค่าความดันภายในถัง
  • Level Gauge (LL & HL) – แสดงระดับน้ำต่ำสุดและสูงสุดภายในถัง
  • Manhole (Inspection) – ช่องสำหรับเข้าตรวจสอบและทำความสะอาดภายใน
  • Blowdown Valve – ใช้ระบายตะกอนและสิ่งสกปรกออกจากถัง
  • Support Saddle – ฐานรองรับและยึดตำแหน่งของถังพร้อมรับน้ำหนัก

จุดสำคัญที่ต้องดูแล

  • ควบคุมระดับน้ำให้อยู่ในช่วงปกติ ตรวจสอบเกจวัดระดับสม่ำเสมอ และมีสัญญาณเตือนเมื่อระดับผิดปกติ
  • ตรวจสอบความดันไอน้ำ บำรุงรักษาเกจวัดความดัน และตรวจสอบวาล์วนิรภัยให้ทำงานถูกต้อง
  • ดูแลการไหลของน้ำป้อนให้ต่อเนื่อง ตรวจสอบเกจวัดระดับน้ำ และสังเกตเสียงผิดปกติที่อาจเกิดจากการรั่วไหล
  • ทำการ Blowdown ตามตารางเวลาเพื่อกำจัดตะกอนและสิ่งเจือปน
  • ตรวจสอบการรั่วไหล การกัดกร่อน และความสั่นสะเทือนผิดปกติของถังและอุปกรณ์ประกอบ
  • ปฏิบัติตามระบบ Lockout-Tagout (LOTO) และสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) เสมอ